TYPE 1 DIABETES FONDS > WETENSCHAPPELIJK RAPPORT 2014 >

Algemene info | FOTO'S - VIDEO | Schenkingen | Wetenschappelijk rapport 2013 | Wetenschappelijk rapport 2014 | WETENSCHAPSDAG 23 APRIL 2016 |



Wetenschappelijk rapport Hippo & Friends “Type 1 Diabetes Fonds”2014

Sponsor Hippo and Friends

PI: Prof Dr C Mathieu, KU Leuven, België

Co-PI: Dr Lut Overbergh en Dr Conny Gysemans, KU Leuven, België

 

Dankzij de middelen van het Hippo & Friends “Type 1 Diabetes Fonds”kon ons laboratorium verder onderzoek verrichten naar het ontstaan van type 1 diabetes en hoe we een beter inzicht kunnen krijgen in de wijze waarop het afweersysteem en de insuline-aanmakende beta-cel in de pancreas interageren.

Wij hebben verschillende onderzoekslijnen lopen, waaronder onderzoek naar de effecten van vitamine D op het afweersysteem en op de insuline-aanmakende beta-cellen. We konden aantonen dat vitamine D de beta-cel rechtstreeks beschermt tegen de aanvallen van het afweersysteem en dat vitamine D belangrijke gunstige veranderingen in het afweersysteem teweegbrengt, zoals het  opwekken van ‘regulator’ cellen, die het evenwicht in het verstoorde immuunsysteem van muisjes met type 1 diabetes herstellen. Wij konden ondertussen aantonen dat vitamine D, maar in extreem hoge dosissen, diabetes bij NOD muizen kan tegenhouden. Vitamine D moest echter niet alleen in hoge dosissen worden toegediend, maar ook zeer langdurig (gans het leven van de muis). Het onderzoek op vitamine D richt zich momenteel vooral rond het verstaan hoe vitamine D exact het afweersysteem kan manipuleren en herscholen. Als we dit verstaan, kunnen we mogelijks met veel gerichtere medicijnen dezelfde veranderingen teweeg brengen.

Ons proteoomwerk (onderzoek van eiwitten) in beta-cellen focust zich op het vinden van veranderingen in eiwitten die in beta-cellen ontstaan onder invloed van ontstekingsreacties (inflammatie) en die zelf een rol zouden kunnen spelen in het uitlokken van de immuunaanval tegen de beta-cel. Dit deel van het onderzoek vorderde zeer mooi in dit jaar. Wij konden aantonen dat de insuline-aanmakende beta-cellen in de pancreas op een bijzonder eigenaardige manier reageren wanneer ze blootgesteld zijn aan inflammatie (cytokinen). Wanneer deze cellen inflammatie zien, brengen ze veranderingen aan in bepaalde eiwitten (GRP78) en brengen bovendien deze eiwitten die normaal IN de cel zitten aan hun oppervlak. Zo komt men in een interessante positie, waar de beta-cel onder attack een gewijzigd  eiwitexpressieprofiel  aan haar oppervlak heeft: dit kan aanleiding geven tot het activeren van het afweersysteem (autoimmuniteit) en type 1 diabetes. Wij konden aantonen dat dit allemaal gebeurt in een muizenmodel van type 1 diabetes (de NOD muis) en kunnen zelfs in die muisjes de ziekte tegengaan door deze diertjes te vaccineren tegen deze gewijzigde eiwitten. Nu zijn we druk op zoek of deze veranderingen ook voorkomen bij mensen met type 1 diabetes.

Het derde luik van ons werk betreft de studie hoe we via een genetisch gemanipuleerde bacterie (Lactococcus lactis) eiwitten in de darm kunnen binnensmokkelen om zo aan het afweersysteem te presenteren. Door immers eiwitten in de darm aan het afweersysteem te tonen, induceert men tolerantie tegen deze eiwitten, eerder dan een aanval. Dus, wanneer men eiwitten die eigen aan de beta-cel zijn presenteert via de darm, dan kan men verwachten dat het lichaam tolerant wordt tegen deze eiwitten en zo ook tegen de ganse beta-cel. Op deze manier zou men type 1 diabetes kunnen stoppen.

Deze hypothese konden we uittesten door een samenwerking met een firma uit Gent (ActoGeniX, een spin-off van de UGent). Deze firma heeft L. lactis gemanipuleerd tot het secreteren van pro-insuline, een eiwit eigen aan de beta-cel, samen met interleukine 10, een cytokine. In combinatie met een lage dosis van antistoffen tegen bepaalde immuuncellen (anti-CD3) konden we in muisjes (NOD muizen) die pas spontaan type 1 diabetes hadden gekregen, de ziekte doen verdwijnen in 60% van de dieren. Dit onderzoek werd verder in de diepte uitgewerkt naar de mechanismen die uiteindelijk aan de basis liggen van deze bescherming. We konden dankzij gebruik van allerlei muismodellen en in vitro technieken aantonen dat deze therapie regulator cellen in het afweersysteem induceert, dewelke dan het ziekteproces kunnen stilleggen. Ondertussen toonden we aan dat deze techniek ook met andere eiwitten die uit de beta-cel komen werkt, maar dat de introductie van pro-insuline het meest efficiënt is. We toonden ook aan dat muizen met bestaande diabetes, langer dan enkele dagen, maar weken, ook met deze therapie konden geholpen worden, op voorwaarde dat ze een transplantatie met nieuwe eilandjes kregen. Deze bevindingen werden verder uitgediept, en ondertussen kon één van de medewerkers haar PhD thesis verdedigen (Sofie Robert).

Het Hippo & Friends “Type 1 Diabetes Fonds”heeft vooral bijgedragen aan de personeelskosten van het lactococcus onderzoek. Dit werk werd in 2014 verricht door Dr Tatiana Takiishi, Sofie Robert, João Paulo Monteiro Carvalho Mori da Cunha en Dr Conny Gysemans.

Teneinde de mensen die Hippo and Friends steunen een zicht van kortbij op dit onderzoek te geven, organiseren we op 21 maart 2015 een ‘Wetenschapsdag over diabetes voor patiënten’ op Campus Gasthuisberg, met mogelijkheid tot bezoeken van onze laboratoria.




Hoe willen we de toekomst?

Met of zonder diabetes?


Realiteitsgezind als we zijn:

Richt je je als chauffeur op de boom of op de uitweg?
Kies je voor de boom, dan kun je hier ophouden.

Kies je voor de uitweg, dan kun je verder rijden ...

Waarop je je focust, daar ga je naartoe!

Een leven zonder diabetes!

 
 

" Alone we can do so little, 
together we can do so much! "
Schenkingen kunnen worden overgemaakt op IBAN nr. BE45 7340 1941 7789
BIC code: KREDBEBB)
ter attentie van KU Leuven
vermelding “EVK-FOHPPO-O2010”
 
Zoveel staat er op onze teller voor
onderzoek naar diabetes

  2 6 3 3 3  0